EM ƠI! HÀ NỘI PHỐ…

Có lẽ ai yêu nhạc của Phú Quang đều yêu thích nhạc phẩm này: Em ơi! Hà Nội phố. Nhưng, phải đọc hết cả bài thơ nguyên thủy của tác giả Phan Vũ, để cảm nhận, để xao xuyến, để chia sẻ cùng tác giả cái “mùi Hà Nội” thật đậm đà ấy: nó thật da diết, đầy lưu luyến nhớ nhung, đầy thổn thức… Thật ray rức biết là bao khi đọc xong bài thơ.

DN biết chú Phan Vũ cuối năm 1984. Khi ấy, chỉ biết chú là đạo diễn thôi (cho vở ” Cô gái tóc vàng” mà chú đã chọn DN đóng vai chánh). Chú có mời nhóm diễn viên DN đến tư gia của chú trong một cái hẽm khá rộng khoảng Phan T Giản, Q 3, SG để tập kịch. Chú từ Bắc vào, nhưng chú có một phong thái rất nghệ sĩ, luôn ngậm một điếu xì gà trầm tư… Và đặc biệt, vợ của chú là tuyệt sắc giai nhân, DN khi ấy ngưỡng mộ hai vợ chồng chú Phan Vũ vô cùng. Chỉ vài tháng sau là DN đi…vượt biên! Thời gian ở xứ người sao tất bật quá… Ôi! Thật đúng là: “… ngày đi mỏi mòn nỗi nhớ, ngày về phố cũ quên tên…” Đến khi nhạc sĩ Phú Quang qua đời rồi, mới biết ra bài thơ kiệt tác này là của chú…

Hôm nay, thắp một nén hương lòng cho chú Phan Vũ và nhạc sĩ Phú Quang, hai người nghệ sĩ mà DN tôi thật mến yêu…

DN

EM ƠI! HÀ NỘI PHỐ…

1.

Em ơi! Hà Nội – phố!

Ta còn em mùi hoàng lan

Còn em hoa sữa.

Tiếng giày gọi đường khuya

Thang gác cọt kẹt thời gian

Thân gỗ…

Ta còn em màu xanh thật đêm

Ngôi sao lẻ

Xào xạc chùm cây gió

Chiếc lá lạc vào căn xép nhỏ

Lá thư quên địa chỉ.

Quay về…

2.

Ta còn em một gốc cây,

Một cột đèn

Ai đó chờ ai ?

Tóc cắt ngang xoã xoã bờ vai…

Ta còn em một ngã ba vội vã,

Chiếc khăn quàng tím đỏ thoáng qua,

Khuôn mặt chưa quen

Bỗng xôn xao nỗi khổ…

Mỗi góc phố một trang tình sử…

3.

Ta còn em con đường vắng

Rì rào cơn mưa nhỏ.

Trên vòm cao

Đổ xuống chuông hồi.

Nhà thờ Cửa Bắc

Tan chiều lễ

Kinh cầu còn mãi ngân nga…

4.

Ta còn em đôi mắt buồn

Dõi cánh chim xa.

Tháng năm dừng lại

Một ngôi nhà.

Gã Trương Chi ôm ghita

Từng đêm

Hoá đá…

Ta còn em chuyến tàu đêm

Về muộn

Qua cầu

Một người nào lạc giữa sân ga…

5.

Em ơi! Hà Nội – phố!

Ta còn em những hố sâu

Trước cửa

Cơn mưa đầy

Chiếc thuyền giấy lang thang

Không bến đỗ…

Ta còn em quả bóng lăn

Một mình trên sân cỏ.

Thằng bé thẫn thờ.

Tuổi thơ qua cuộc chơi,

Vội vã…

Ta còn em cánh cửa sắt

Lâu ngày không mở.

Nhà ai ?

Qua đó bâng khuâng,

Nhớ tuổi học trò…

6.

Ta còn em giàn thiên lý,

Năm xưa

Thơm mùi hò hẹn

Cuộc tình đầu ngọt lịm.

Những nụ hôn xanh ngắt trên cành…

Ta còn em chuỗi cười vừa dứt.

Nắng chiều vàng ngọn cỏ

Vườn hoang

Ngày cũ vui tàn theo mùa hạ…

Ta còn em tiếng ghita

Bập bùng tự sự

Đêm kinh kỳ một thuở

Xanh lơ…

7.

Ta còn em chiếc đồng hồ quả lắc

Già nua,

Đếm thời gian

Theo nhịp đong đưa

Trước ngõ phố

Sót cây hoa gạo.

Buổi chợ chiều họp giữa kinh đô…

8.

Ta còn em những ngọn đèn mờ.

Trên nóc phố,

Mùa trăng không tỏ.

Tiếng rao đêm

Lạc giọng

Thờ ơ…

Ta còn em bảy nốt cù cưa,

Lão Mozart hàng xóm

Từng đêm quên ngủ

cô gái mặc áo đỏ venise

Tiếng dương cầm trong căn nhà đổ

Những mảnh vỡ trên thềm –

Beethoven và Sonate Ánh Trăng –

Nốt nhạc thiên tài bay lả tả.

Một kiếp người,

Một phím đàn long…

9.

Ta còn em khuya phố,

Mênh mông,

Vùng sáng nhỏ.

Bà quán ê a chuyện nàng Kiều.

Rượu làng Vân lung linh men ngọt.

Mắt cô nàng lúng liếng,

Đong đưa,

Những chàng trai say suốt mùa

10.

Ta còn em tiếng hàng ngày

Vang âm đường phố.

Tia hồ quang chớp xanh.

Toa xe điện cuối ngày,

Người soát vé

Áo bành tô cũ nát…

Lanh canh! Lanh canh!

Tiếng chuông reo hay lời kêu khổ ?

Bó gạo, mớ rau

Mẹ về buổi chợ

Lanh canh! Lanh canh!

Lá bánh, củ khoai.

Đàn con trên bến đợi

Cuối ngày…

11.

Em ơi! Hà Nội – phố

Ta còn em con đê lộng gió.

Dòng sông chảy mang theo hình phố.

Cô gái dựa lưng bên gốc me già,

Ngọn đèn đường lặng thinh

Soi bờ đá…

Ta còn em một con tàu

Giã biệt bến sông.

Mảnh trăng vỡ

Tiễn người bỏ xứ.

Dãy phố buồn..

Nghìn năm mắt nhớ…

12.

Ta còn em ráng đỏ chiều hôm,

Đôi chim khuyên gọi nhau trong bụi cỏ.

Đôi guốc bỏ quên bên ghế đá.

Gã đầu trần đi ngược trời mưa…

Ta còn em con đường tên cũ

Cổ Ngư,

Cành phượng vĩ là đà.

Chiều phai nắng,

Bông hoa muộn in hình ngọn lửa…

Ta còn em chiếc lá rụng

Khởi đầu nguồn gió.

Lao xao con sóng biếc

Gió Tây Hồ.

Hoàng hôn xa đến tự bao giờ ?

Những bước chân tìm nhau vội vội.

Cuộc tình hờ bỗng chốc nghiêm trang…

13.

Ta còn em ngọn gió Nghi Tàm

Thoáng mùi sen nở muộn

Gió Nhật Tân

Gợi

Mùa hoa năm ấy

Cánh đào phai…

14.

Ta còn em cơn mưa rào

Đi nhanh qua phố.

Chiếc lá bàng đầu tiên nhuộm đỏ.

Cô gái băng qua đường

Chợt hồng đôi má.

Một chút xanh hơn,

Trời Hà Nội hôm qua…

Ta còn em cô hàng hoa

Gánh mùa thu qua cổng chợ.

Những chùm hoa tím

Ngát mùa thu…

15.

Em ơi! Hà Nội – phố

Ta còn em một Hàng Đào,

Không bán đào.

Một Hàng Bạc,

Không còn thợ bạc.

Đường Trường Thi

Không chõng, không lều

Không ông nghè bái tổ vinh quy…

Ta còn em tiếng gọi trong đêm,

Người đi xa trở về.

Căn nhà không biển số.

Ngày đi mỏi mòn nỗi nhớ.

Ngày về phố cũ quên tên…

16.

Ta còn em chiếc xe hoa

Qua hàng liễu rũ,

Điệp vàng rực rỡ.

Cánh tay trần trên gác cao khép cửa.

Những gót son dập dìu đại lộ.

Bờ môi ai đậm đỏ bích đào…

Ta còn em tà áo nhung huyết dụ.

Đất nghìn năm còn mãi dáng kiêu sa,

Phường cũ lưu danh người đẹp lụa.

Ngõ phố nào in dấu hài hoa…?

17.

Ta còn em đường lượn mái cong

Ngôi chùa cổ.

Năm tháng buồn xô lệch ngói âm dương.

Ai đó ngồi bên gốc đại,

Chợt quên ai kia bên đường đứng đợi.

Cuộc đời, có lẽ nào,

Là một thoáng

Bâng quơ…

Ta còn em những cuộc tình

Như một bài thơ.

Những nỗi đau gặm mòn phận số.

Nhật ký sang trang

Ghi thêm nỗi khổ…

18.

Ta còn em đống kim ngân

Đổ đầy Hàng Mã.

Ngựa, xe, võng, lọng,

Những hình nhân nuối tiếc vàng son.

Khi phố phường là miền loạn gió

Làm sao tìm được mớ tro than…?

19.

Ta còn em nóc phố lô xô,

Màu ngói cũ

Ngôi nhà còn tiếng khóc oa oa.

Con đường đá lát bao niên kỷ ?

Qua sông nhớ mẹ tuổi già…

20.

Em ơi! Hà Nội – phố

Ta còn em mảnh đại bác

Ghim trên thành cũ.

Một thời thịnh,

Một thời suy,

Hưng vong lẽ thường.

Người qua đó,

Hững hờ bài học sử..

Ta còn em dãy bia đá

Nhân hình hội tụ.

Rêu phong gìn giữ nét tài hoa.

Ly rượu đầy xin rót cúng cha.

Nghìn lạy cúi đầu thương đất tổ.

Bến nước nào đã neo thuyền ngự ?

Đám mây nào in bóng rồng bay?…

21.

Ta còn em tháng chạp,

Những hàng cây óng ả sợi hồng

Tháng chạp

Trên giường trải chiếu hoa

Tháng chạp,

Mùi hương dài theo phố.

Một tháng chạp

Mẹ

Nửa đêm thức

Hoá vàng…

22.

Em ơi! Hà Nội – phố

Ta còn em năm cửa ô –

Năm cửa gió

Cơn bão thường niên qua đó –

Ba mươi sáu phố,

Bao nhiêu mảnh vỡ ?

Ta còn em một màu xanh thời gian.

Một màu xám hư vô,

Chợt nhoè,

Chợt hiện.

Chợt lung linh ngọn nến,

Chợt mong manh một dáng,

Một hình,

Nhợt nhạt vàng son,

Đậm đầy cay đắng…

23.

Ta còn em những ngõ cụt bất ngờ,

Ô cửa ngẩn ngơ

Ngôi nhà không người ở

Khung trời của nỗi buồn

Vô cớ…

Người nghệ sĩ lang thang

Hoài,

Trên phố.

Bỗng thấy mình không nhớ nổi con đường.

Tha hương ngay trước cổng nhà mẹ cha…

24.

Ta còn em những giọt sương,

Nhoè nhoè bóng điện.

Mặt nước Hồ Gươm,

Một đêm trở lạnh.

Tháp Rùa ngả bóng lung linh.

Cánh nhạn chao nghiêng chiều cuối

Người ra đi mang theo buốt giá,

Áo choàng không ấm thân gầy,

Cầm bằng như cánh chim bay…

25.

Em ơi! Hà Nội – phố!

Ta còn em cây bàng

Mồ côi mùa đông.

Ta còn em nóc phố

Mồ côi mùa đông.

Ta còn em mảnh trăng

Mồ côi mùa đông…

PHAN VŨ

Tháng chạp, 1972.

Ảnh: Phan Vũ ở tuổi 90

__Diệp Nông __

Bài Liên Quan